Herinrichting centrum Haamstede

Sommige projecten veranderen meer dan alleen een straatbeeld. Ze veranderen de manier waarop een plek wordt gebruikt. Dat gebeurde bij de herinrichting van centrum Haamstede.

Wie vandaag door het centrum loopt, ziet een dorpsplein dat uitnodigt om even te blijven hangen. Nieuwe bestrating, meer groen, grotere terrassen en een fontein die het gebied levendiger maakt dan voorheen. Waar ooit vooral auto’s stonden, is nu ruimte voor ontmoeting.  Maar achter dat eindbeeld zit een project dat vooral draaide om samenwerking

Quattro Expertise sprak daarover met André Nelis, bedrijfsleider bij Aannemingsmaatschappij Van Gelder, die al jaren betrokken is bij projecten in Zeeland.

Van straatmaker naar bedrijfsleider, met het werk buiten nog altijd in het hoofd

Het gesprek met André begint niet meteen bij het project. Het begint bij zijn eigen route in de sector.

Hij begon ooit als hovenier/straatmaker in een familiebedrijf, werkte daarna als machinist in de GWW en groeide binnen Van Gelder stap voor stap door. Via werkvoorbereiding en projectleiding kwam hij uiteindelijk in zijn huidige rol als bedrijfsleider terecht. Niet omdat hij dat van tevoren had gepland. Maar omdat hij telkens de vraag kreeg of hij een volgende stap wilde maken.

Die achtergrond merk je nog steeds in hoe hij naar projecten kijkt. Ondanks zijn rol op regioniveau blijft hij zich sterk verbonden voelen met de uitvoering.

“Als ik de kans krijg loop ik altijd even een project op. Even met de jongens praten, kijken hoe het loopt. Daar hoor je vaak meer dan in een vergadering.” Juist die blik van buiten naar binnen helpt volgens hem om projecten goed te laten lopen.

De herinrichting van centrum Haamstede begon lang voordat de straat openging

De herinrichting van het centrum van Haamstede was geen klein project. In een dorp waar bewoners, ondernemers en toeristen samenkomen, heeft elke ingreep impact. Van Gelder werd door Gemeente Schouwen-Duiveland in een vroeg stadium betrokken via een bouwteam. Dat betekent dat de aannemer niet alleen uitvoert, maar ook meedenkt over hoe je een plan technisch en praktisch realiseerbaar maakt. In die fase komen veel vragen samen.

Wat ligt er allemaal onder de grond. Hoe nemen we kabels en leidingen mee Hoe zorg je dat ondernemers bereikbaar blijven. Hoe beperk je overlast voor bewoners. En hoe zorg je dat alles uiteindelijk ook uitvoerbaar blijft.Volgens André zit daar vaak het echte werk.

“Op papier kan iets er heel logisch uitzien. Maar uiteindelijk moet het buiten ook gewoon kloppen.”

In zo’n bouwteam schuiven verschillende disciplines aan tafel. De architect voor de overdracht van het schets- en voorlopig ontwerp, ontwerpers, , uitvoerders, calculators en uiteraard de opdrachtgever. Stap voor stap groeit een ontwerp dan uit tot een uitvoeringsplan.

Slim omgaan met regels, ruimte en techniek

Bij het project speelde ook de stikstofproblematiek een rol. Zeker in Zeeland, waar natuurgebieden vaak dichtbij liggen, vraagt dat om slimme keuzes.

In plaats van alleen naar beperkingen te kijken, werd gezocht naar praktische oplossingen.

Zo werd een deel van het werk uitgevoerd als onderhoud, waardoor het binnen bestaande regels kon vallen. Voor andere onderdelen werd juist gezocht naar innovatieve manieren om de uitvoering aan te pakken. Een voorbeeld was een nieuwe kerkmuur die volledig in 3D werd uitgemodelleerd en prefab werd gebouwd in een loods buiten het projectgebied. Daarna werden de segmenten naar Haamstede vervoerd en geplaatst.

Het zijn keuzes die vaak onzichtbaar blijven voor bezoekers van het centrum, maar die voor de uitvoering een wereld van verschil maken.

Een project midden in een dorp vraagt meer dan alleen techniek

Een centrumproject gaat nooit alleen over stenen. Ondernemers willen bereikbaar blijven. Bewoners willen weten waar ze aan toe zijn. En iedereen heeft een mening over hoe de openbare ruimte eruit zou moeten zien.

Daarom werd er veel aandacht besteed aan de omgeving. Bewoners werden al vroeg betrokken bij het ontwerp. Tijdens de uitvoering werd gewerkt met bewonersbrieven en De BouwApp, zodat iedereen kon volgen wat er gebeurde. En Van Gelder zette een omgevingsmanager in die de regio goed kende en gemakkelijk contact had met ondernemers. Dat maakt het verschil, vertelt André.

“In het begin krijg je altijd wat weerstand. Dat is logisch. De straat gaat open en mensen voelen dat er iets verandert. Maar halverwege zie je het vaak kantelen. Dan begint het resultaat zichtbaar te worden.”

Het moment waarop een project gaat leven

Dat kantelpunt kwam ook bij de herinrichting van centrum Haamstede. Naarmate het werk vorderde, werd het nieuwe centrum steeds beter zichtbaar. Het groen kwam terug, terrassen werden groter en het plein kreeg een heel andere uitstraling. Ondernemers merkten het al snel.

Meer zitplaatsen op terrassen, meer bezoekers en een levendiger dorpshart. Wat eerst een parkeerplek was, werd een plek waar mensen elkaar ontmoeten.

Voor André zijn dat de momenten waarop een project echt betekenis krijgt.

“Dan zie je dat het niet alleen een technisch project was. Hier komt weer een plek voor het dorp.”

Waarom een goede samenwerking ook aan de voorkant begint

Tijdens het gesprek kwam nog iets anders naar voren. Iets wat voor veel projecten herkenbaar is.

Volgens André is het goed vastleggen van de situatie vóór de start van werkzaamheden tegenwoordig onmisbaar geworden. Denk aan bouwkundige opnames of trillingsmetingen. Niet omdat het moet. Maar omdat het rust geeft.

“In oude dorpskernen heb je vaak kwetsbare panden. Als je vooraf goed vastlegt hoe de situatie is, voorkom je achteraf een hoop discussie. Dat scheelt iedereen tijd en energie.”

Het is een ontwikkeling die hij in de afgelopen jaren steeds duidelijker heeft gezien.  Wat ooit een formaliteit leek, blijkt in de praktijk vaak een belangrijk onderdeel van een goed georganiseerd project.

Als alles samenkomt in het eindresultaat

Uiteindelijk is dat misschien wel wat projecten als deze interessant maakt. Niet alleen het eindbeeld van een vernieuwd centrum.

Maar alles wat eraan voorafgaat. De gesprekken. De keuzes. De samenwerking tussen partijen die ieder hun eigen rol hebben. Als dat goed samenkomt, ontstaat er iets wat groter is dan de som der delen.

In Haamstede zie je dat nu elke dag gebeuren. Op het plein. Op de terrassen. En bij de fontein waar kinderen spelen terwijl ondernemers hun stoelen buiten zetten.

Het levendige resultaat van de herinrichting van het centrum Haamstede

Dan weet je dat een project niet alleen is uitgevoerd. Maar dat het ook echt iets heeft toegevoegd aan de plek.