Trillingsmeting

Wanneer voer je een trillingsmeting uit?

Een trillingsmeting voeren wij uit bij de omliggende bebouwing om trillingen veroorzaakt door werkzaamheden te monitoren. Bouw- of sloopwerkzaamheden zonder trillingen, dat is haast onmogelijk. Maar de intensiteit van de trillingen, en daarmee het risico, verschilt van geval tot geval. Soms zijn ze onschuldig. Maar bij sloopwerk, heiwerkzaamheden of wanneer er een damwand geplaatst wordt, is er altijd een zeker risico.

Het is ook belangrijk om real-time inzicht te hebben in de trillingsniveaus tijdens bouwprojecten. Zo kunnen we aanpassingen doen of de bouwwerkzaamheden stoppen voordat er schade ontstaat. Onze realtime trillingsmeters sturen waarschuwingen via e-mail.

Waarom voeren wij een trillingsmeting uit?

Ten eerste kunnen trillingen directe schade veroorzaken aan bebouwing. Dit kan ook zonder dat de bodem noemenswaardig is ingeklonken of schade aan de fundering is ontstaan. De grootte van de schade en de afstand waarop deze kan optreden is afhankelijk van de opbouw van de bodem, de intensiteit van de trillingsbron (bijvoorbeeld een heiblok), de afstand van de objecten tot de trillingsbron en de eigenschappen van de bebouwing. Ten tweede kunnen de trillingen leiden tot verdichting van de bodem. Hierdoor verkleint het volume van de bodem wat (in meer of mindere mate) kan leiden tot verzakkingen en daarmee schade.

Wat meet een trillingsmeter?

De trillingsmeter registreert alle trillingen in drie richtingen (X-, Y- en Z-as). Naast de trillingssnelheid registreren wij ook de frequentie van de trillingen.

De trillingsmeter is voorzien van een modem, waardoor bij overschrijdingen van de grenswaarden wij direct een alarmering versturen. Alarmeringen van overschrijdingen van de grenswaarden bestaan uit een kort bericht. Verder is het mogelijk dagelijks de meetgegevens, per email te versturen. Deze dagrapporten bevatten de meetgegevens van de vorige dag.

Waarvoor voeren we de trillingsmeting uit?

De trillingsmeters houden wij live (op afstand of op locatie) in de gaten via ons platform Avalon. Wanneer een trilling op de vooraf vastgestelde grenswaarde komt, krijgt de contactpersoon direct een bericht. Vervolgens zijn wij beschikbaar voor advies hoe verder te gaan. Op deze manier wordt de kans op schade beperkt. Naast de alarmerende functie van de live monitoring kun je het achteraf opgestelde rapport als bewijsstuk gebruiken bij schadeclaims.

Een trillingsmeter is dan geen overbodige luxe. Deze waarschuwt je, wanneer je de SBR-A grenswaarden overschrijdt en stelt – zeker niet onbelangrijk – ook de omwonenden gerust. Wij laten de trillingsmeting aansluiten op de bouwkundige opname.

Wij passen een trillingsmeting toe bij onder andere hei-, damwand- en sloopwerkzaamheden, maar ook bij zware transporten of bij verdichten. We hebben meer dan 200 trillingsmeters in eigen bezit en een team experts die dagelijks de meters door het hele land installeren en onderhouden.

Welke type trillingsmetingen zijn er?

Een indicatieve meting

Een indicatieve meting heeft het doel om de trillingsbelasting van de draagconstructie te beoordelen.

Bij een indicatieve meting meten we slechts met één meter per gebouw of bouwdeel. Deze meter plaatsen wij op begane grondniveau op een stijf punt van de draagconstructie (meestal een hoek van de bebouwing). We plaatsen de meter op de kortste afstand tot de bron. De meter meet trillingen in de X-, de Y- en de Z-as.

Welke grenswaarde geldt voor jouw pand?

Dit is de vraag die we het vaakst krijgen, en het eerlijke antwoord is dat er geen enkel getal bestaat dat voor elk pand klopt. De SBR Trillingsrichtlijn A werkt niet met één grenswaarde maar met een rekenwaarde die je per pand bepaalt. Je begint bij een karakteristieke waarde en deelt die door twee factoren: de staat van het gebouw en het type trilling.

De eerste factor gaat over kwetsbaarheid. Staat een pand er bouwkundig normaal bij en is het geen monument, dan geldt factor 1,0. Is de bouwkundige staat gevoelig of gaat het om een rijks-, provinciaal of gemeentelijk monument, dan geldt factor 1,7. De grenswaarde wordt daarmee bijna twee keer zo streng.

De tweede factor gaat over de bron. Een kortdurende trilling zoals een botsing of een explosie krijgt factor 1,0. Herhaald kortdurende trillingen, denk aan heiwerk, sloophamers of passend verkeer, krijgen factor 1,5. Continue trillingen van bijvoorbeeld trilblokken of verdichtingswerk krijgen factor 2,5, omdat een bouwdeel dan de tijd krijgt om in resonantie te raken.

Daar komt de nauwkeurigheid van de meting zelf nog bij. Meet je uitgebreid, dan reken je met factor 1,0. Bij een beperkte meting wordt dat 1,4 en bij een indicatieve meting 1,6. Je betaalt onzekerheid dus terug in strengheid.

Tel het bij elkaar op en je ziet waarom één getal niet werkt. Een monument onder continue trillingen dat indicatief wordt gemeten, wordt in de praktijk ruim zes keer zo streng beoordeeld als een gewoon pand onder een kortdurende trilling dat uitgebreid is gemeten. Blijf je onder de rekenwaarde, dan is de kans op schade volgens de richtlijn in de ordegrootte van één procent of minder.

Categorie 3 bestaat niet meer

Hier gaat het in de praktijk nog vaak mis. Veel prognoses, offertes en online overzichten werken nog met drie categorieën bouwwerken, waarbij categorie 3 staat voor monumenten en oud metselwerk. Die indeling is vervallen.

Sinds de editie van 2017 kent de richtlijn nog twee categorieën. Categorie 1 gaat over draagconstructies van gewapend beton of hout, categorie 2 over metselwerk. Categorie 3 is vervangen door de veiligheidsfactor die we hierboven beschreven.

Dat is een verbetering. Een monumentale bunker van gewapend beton viel vroeger in de zwaarste categorie en kreeg daarmee onredelijk strenge grenswaarden opgelegd. Nu valt hij in categorie 1 en wordt hij via de factor beschermd, wat beter past bij hoe het materiaal zich werkelijk gedraagt.

Kom je een rapport tegen dat nog over categorie 3 spreekt, dan is het gebaseerd op een verouderde editie. Vraag dan om een herbeoordeling volgens de editie van 2017.

Waarom die wijziging er kwam en wat de richtlijnen ons verder hebben opgeleverd, lees je in ons artikel wat hebben de SBR-richtlijnen ons opgeleverd.

De volledige richtlijn met de karakteristieke waarden per categorie en frequentiebereik is een uitgave van SBRCURnet en is bij hen te verkrijgen. Wij werken er dagelijks mee en leggen graag uit wat er in jouw situatie uitkomt.

Een beperkte meting

Bij een beperkte meting meten wij met twee meters per bebouwing of bouwdeel. Welke locaties wij kiezen hangt af van het doel van de meting.

uitgebreide meting

Een uitgebreide meting heeft het doel om de trillingsbelasting van de draagconstructie te beoordelen.

Bij een uitgebreide meting plaatsen wij een groter aantal meters, zowel op begane grondniveau als op de hoogste verdieping en op meerdere gevels van een gebouw of bouwdeel. Door een uitgebreide meting uit te voeren weet je preciezer hoe alle delen van het object bewegen. Hierdoor heb je een grotere meetnauwkeurigheid en kan je de eventuele schadekans nauwkeuriger vaststellen.

Lees in deze blog alles over de uitgebreide meting?

Krijg inzicht in grenswaarden, met een nulmeting door een trillingsmeter

Grenswaarden van trillingen zijn afhankelijk van het type bebouwing, de staat van deze bebouwing en de type trillingsbron. Deze factoren kunnen wij al in kaart brengen voordat het project start. Ook is er aan de hand van een 0-meting een (afwijkende)grenswaarde te bepalen. Ook maken wij een risicoanalyse, waarin we de omgevingsrisico’s in beeld brengen.

Download hier de SBR Trillingsrichtlijn A

Wil je vooraf weten of trillingen een risico vormen? Met een trillingsprognose rekenen we dat door voordat de eerste machine draait.