SIMOX-project: fundering voor offshore wind

Quattro Expertise ging in gesprek met Mark Post van Deltares over het SIMOX-project binnen offshore wind. Een samenwerking waarin wordt gewerkt aan nieuwe en stillere installatiemethoden voor XXL-funderingspalen (monopiles). De funderingen van windturbines die steeds groter worden en daarmee ook nieuwe vragen oproepen.

Waar de energietransitie schuurt met de werkelijkheid

De energietransitie vraagt om tempo. Er moeten meer windparken komen; de turbines worden groter en de funderingen zwaarder. Monopiles blijven daarin vooralsnog de standaard. Simpel in vorm, betrouwbaar in gebruik en relatief efficiënt te produceren.

Maar de manier waarop ze worden geïnstalleerd, staat onder druk.

“De manier waarop funderingspalen nu worden geïnstalleerd, zorgt voor onderwatergeluid. Om impact op het zeeleven te voorkomen, moeten diverse dure geluidsmaatregelen worden genomen. Zodoende wordt nu voorkomen dat het geluid door zeewater en zeebodem wordt verspreid.”

Daarom stelde de sector zichzelf de vraag: zijn er niet andere manieren van installeren waardoor dergelijke maatregelen niet meer nodig zijn? Binnen SIMOX wordt precies dat onderzocht. Niet alleen of het anders kan, maar ook of het schaalbaar, betaalbaar en toepasbaar is in de praktijk.

Van laboratorium naar een testveld waar alles samenkomt

Zoals bij veel innovaties begon ook dit project klein. In het laboratorium van Deltares, waar op kleine schaal werd getest en gemodelleerd. De stap hierna is testen in het veld.

Maar offshore testen is complex en kostbaar. Daarom is testen op land een goed alternatief. Het vormt de brug tussen theorie en realiteit.

Op een speciaal ingerichte locatie in het havengebied van Amsterdam werden de testen opgeschaald. Met palen van ruim twee meter diameter en meer dan tien meter lengte. Nog altijd kleiner dan offshore, maar groot genoeg om gedrag realistisch te kunnen analyseren.

“Op papier kun je veel doorrekenen. Maar pas in het veld zie je echt hoe de grond reageert, hoe installaties zich gedragen en waar de grenzen liggen.”

Daar wordt duidelijk wat werkt. En misschien nog belangrijker: wat niet.

Wanneer de omgeving onderdeel wordt van je project

Een testlocatie staat nooit op zichzelf. Zeker niet in een actief havengebied.

Tijdens de voorbereidingen en eerste werkzaamheden werden trillingen gevoeld door een naastgelegen partij. Begrijpelijk dat daar vragen uit voortkwamen. Zeker op een locatie waar gebouwd wordt en installaties gevoelig kunnen zijn.

Dat moment laat zien waar theorie en praktijk elkaar raken. Je kunt overtuigd zijn van je berekeningen, maar uiteindelijk moet je het ook aantoonbaar maken.

“Op zo’n moment wil je geen aannames. Je wilt zekerheid. Onafhankelijke metingen. Zodat iedereen weet waar hij aan toe is.”

De waarde van inzicht op het moment dat het ertoe doet

In dat deel van het project kwam Quattro Expertise in beeld. Met bouwkundige opnames en trillingsmonitoring werd inzicht gecreëerd in wat er daadwerkelijk gebeurde.

Niet alleen achteraf, maar juist tijdens de uitvoering.

Dat gaf ruimte om door te werken, maar ook om direct bij te sturen waar nodig. Het verschil tussen wachten op data en direct kunnen handelen.

“Wat voor ons echt hielp, was dat we tijdens de eerste testen direct konden schakelen. Even bellen, direct inzicht krijgen. Dan weet je meteen of je goed zit of moet bijsturen. Zo konden we de bezorgde buren gelijk geruststellen.”

Het zijn precies die momenten waarop samenwerking tastbaar wordt.

Waar verschillende werelden samenkomen

SIMOX is geen project van één partij. Het is een samenwerking tussen kennisinstellingen, aannemers en industriepartijen uit de hele keten van offshore wind.

SIMOX bestaat uit: Boskalis, CAPE Holland, Deltares, Delft Offshore Turbine (DOT) , EDF, GBM Works, Heerema Engineering Solutions, Heerema Marine Contractors, IQIP®, OW Ocean Winds, Ørsted, RWE, Seaway7, Shell, Siemens Gamesa Renewable Power Private Limited, Sif Group, TNO, TotalEnergies, TU Delft, Van Oord en Vattenfall.

Dat betekent verschillende belangen, verschillende talen en verschillende perspectieven en ervaringen.

En juist daarin zit de kracht.

Deltares beweegt zich daarin als brug tussen wetenschap en praktijk. Tussen modellen en uitvoering. Tussen wat kan en wat ook daadwerkelijk werkt buiten.

“Je merkt dat iedereen vanuit een andere invalshoek kijkt. De een denkt vanuit uitvoering, de ander vanuit theorie. En juist door het combineren van deze kennis en ervaring ontstaat iets moois.”

Het vraagt afstemming. Soms geduld. Maar uiteindelijk levert het betere oplossingen op.

Een kleine schakel die het grotere geheel mogelijk maakt

Wat in dit project opvalt, is dat vooruitgang niet alleen zit in de grote innovatie. Maar juist ook in de kleinere schakels daaromheen.

Monitoring, validatie en onafhankelijke metingen lijken ondersteunend. Maar zonder die elementen komt een project niet verder.

Ze zorgen voor vertrouwen. Voor draagvlak. Voor de zekerheid die nodig is om stappen te zetten.

En daarmee worden ze ineens essentieel.

De toekomst van offshore bouwen wordt hier zichtbaar

De eerste resultaten laten zien dat alternatieve installatiemethoden perspectief bieden. Stillere technieken. Minder impact op de omgeving. En mogelijk ook efficiëntere uitvoering.

Dat betekent niet dat alles al vastligt. Maar wel dat de sector een stap dichterbij komt.

Niet alleen technisch, maar ook in hoe projecten worden opgezet. Meer integraal, meer samen, meer bewust van de omgeving.

“De verwachting is dat de geteste stillere installatietechnieken de komende jaren echt toegepast gaan worden. Dat we offshore windparken anders gaan installeren.”

Wat dit project laat zien, is dat echte vooruitgang ontstaat op het snijvlak van disciplines. En dat juist daar samenwerking het verschil maakt.