Een park uit de Maashaven en een bouwplaats die even stilviel voor de examens

Een kraan die stilstaat

Het is mei. In de buurt van de Maashaven zitten scholieren over hun eindexamen gebogen, de weken waar ze jaren naartoe hebben gewerkt.

Aan het water ligt het damwandwerk stil. Niet omdat het moet. Het werk blijft binnen de regels, dus Van den Herik Sliedrecht mag gewoon doorgaan. Maar damwanden intrillen is geen stil werk, en dat merken de buren ook. Uit respect voor die scholieren gaan ze in die periode niet door.

Dat klinkt als een klein gebaar. Op een project van deze omvang is het dat niet. De damwanden zijn de eerste grote stap en alles wat daarna komt wacht erop. Elke dag stilstand schuift door in een strakke planning.

Een haven die park wordt

De Maashaven werd tussen 1895 en 1905 gegraven en groeide uit tot een van de belangrijkste graanhavens van Europa. De Maassilo aan de kade herinnert daar elke dag aan.

Nu krijgt een deel van die haven een nieuw leven. In opdracht van de gemeente Rotterdam maakt Van den Herik Sliedrecht het oostelijke deel bouwrijp voor het Nelson Mandelapark. Zo’n zeven hectare groen, met heuvels, bomen, een getijdenzone en een plein voor de Maassilo. In 2028 moet het open.

Eerst moest de bodem klaar zijn. Uitvoerder Fabian Huijbers en zijn team lieten linten acht meter de waterbodem in schieten. Daardoor loopt het grondwater sneller weg en zakt de bodem sneller zodra het zand erop komt. Tegelijk werd de haven leeggeruimd en werden vanaf een kraanponton stenen dammetjes onder water gestort, zodat het zand straks niet wegspoelt. Pas daarna konden de damwanden komen.

Vier weken om klaar te staan

Half maart kregen we een mail van Stef de Waal, tender engineer bij Van den Herik. Begin mei zouden de eerste damwanden de grond in gaan. Intrillen maakt geluid en geeft trillingen, en aan de noordkant van de haven wonen mensen dichtbij. Het plan om dat te bewaken moest vier weken voor de start klaar zijn.

Viktor Groenewegen schreef het monitoringsplan, Mathijs de Haan hield als projectleider de lijnen kort. Eind april hingen de eerste geluidsmeters al, nog voor er iets gebeurde. Eerst luisteren hoe de buurt klinkt, dan pas meten wat het werk toevoegt.

Damwanden intrillen met bijna drie maanden meekijken

Op 8 mei ging het los. Van den Herik bracht samen met De Vries Beton- en Waterbouw de damwanden aan, met als grootste een wand dwars door de haven. Die vormt straks de grens tussen park en water.

Ons monitoringteam hing drie trillingsmeters en drie geluidsmeters op bij de woningen aan het Astanaplein en aan de kade. Dag en nacht live te volgen, met een seintje zodra het ergens te hard ging. Collega’s kwamen geregeld langs om simkaarten te wisselen en accu’s te checken. Toen het werk in juni opschoof, verhuisden de trillingsmeters mee naar de gevels van twee woningen en naar de kade bij de aanlegpier.

Meten laat zien wat mag

Binnen de regels werken betekent niet dat niemand er iets van merkt. Damwanden intrillen hoor je, en de bewoners aan de kade hebben dat ook gehoord. Juist daarom blijft dat examenmoment hangen.

Stef vertelt het zonder poeha. Voor Van den Herik was het vanzelfsprekend. Een grenswaarde is een ondergrens, geen doel. Je kunt binnen de regels werken en toch zoeken naar momenten waarop je de mensen naast je bouwplaats wat lucht geeft.

Klus geklaard

Eind juli was het damwandwerk klaar en haalden we de meters op. Begin augustus rondde Marnix Lamper het eindrapport af. Nergens is de grens voor trillingen overschreden en de kans op schade aan de woningen is nihil. Rustig was het niet altijd, daarom ook dank aan de buren voor hun geduld.

En nu het zand

Terwijl wij onze meters inpakten, begon de volgende fase. Sleephopperzuiger Ecodelta haalt telkens zo’n 5.000 kuub zand op de Noordzee en baggert op de terugweg de Rotterdamse havens voor het Havenbedrijf. Zo vaart het schip nooit voor niets.

In de Maashaven koppelt het schip aan een drijvende leiding van 450 meter. Aan het eind ligt een sproeiponton dat langzaam achteruit vaart en het zand gelijkmatig over de bodem verdeelt, laag voor laag. De haven is nu nog zo’n zeven meter diep. In totaal gaat er ongeveer 400.000 kuub zand in, en onder water houdt een dam van hergebruikte straatklinkers alles op zijn plek. Eind 2027 moet het park boven de waterlijn uitkomen.

Waarom we het vertellen

Over een paar jaar liggen Rotterdammers hier in het gras, op de plek waar ooit graanschepen aanmeerden. Ze zullen niet weten dat hier een haven lag. En ook niet dat een bouwbedrijf ooit even stilstond voor een groep scholieren. Daarom vertellen wij het maar.

Dank aan Stef, Fabian en het hele team van Van den Herik voor de fijne samenwerking. Foto bovenaan: Jasper de Waardt. Bekijk ook de projectpagina van het Nelson Mandelapark. Wil je weten hoe wij trillingen en geluid bij jouw project bewaken? Lees meer over ons monitoringsplan.