Dijkversterking IJsseldijk Zwolle-Olst: als wij ons werk goed doen, merk je er niets van

Hoe dichtbij het water soms komt

Herman van den Brink is omgevingsmanager bij Boskalis Nederland. Hij maakte mee dat het water in de IJssel zo hoog stond dat er nog een halve meter speling zat tot de kruin van de dijk.

“Dan krijg je pas een beeld van die watermassa. Hoeveel dat is. En dan ben je blij dat zo’n dijk gewoon doet waarvoor hij gemaakt is.”

Breekt de dijk door, dan komt het water tussen Olst en Zwolle tot drie meter hoog te staan. Een groot deel van Salland loopt onder. Over de noodzaak gaat de discussie dan ook zelden.

Waarom de dijkversterking aan de binnenkant komt

Waar het wel schuurt, is de manier waarop. Het stroomgebied van de IJssel is Natura 2000-gebied, dus versterken aan de kant van de uiterwaarden kan vaak niet. Daarom gaat het werk aan de binnenkant van de dijk.

Dat betekent dat het werk soms tot op particuliere percelen komt, en dat er bomen gekapt worden vlak tegen de dijk aan.

“Mensen begrijpen dat niet altijd,” zegt Herman. “Ze vragen: waarom brengen jullie die damwanden tegen piping niet aan de andere kant aan?” Soms lukt het uitleggen, soms ook niet. “Mensen hebben het recht om het er niet mee eens te zijn. Maar de feiten en de onderbouwing moeten kloppen. Daar begint alles mee.”

Een project dat je bijna niet kunt overzien

Op de dijk werken meer dan honderd mensen. Naast de communicatie met belanghebbenden is Herman verantwoordelijk voor de conditionering: alles wat geregeld moet zijn voordat de schop de grond in kan.

Kabels en leidingen verleggen. Vergunningen rondkrijgen. Archeologisch onderzoek en het zoeken naar ontplofbare oorlogsresten. En een hele reeks ecologische maatregelen. Vissen afvangen voordat het werk begint, schermen plaatsen voor amfibieën, bevers op tijd verstoren zodat ze geen burcht bouwen waar straks gewerkt wordt.

“We hebben zelfs iemand met een hond die elke dag de dijk afloopt. Die hond verstoort vogels die ergens willen gaan broeden.”

Waarom Boskalis Nederland ons koos

Wij leggen vooraf de staat van de woningen vast met een bouwkundige opname. Tijdens het werk monitoren wij continu of er iets beweegt. Onze stelregel is simpel: als iets niet beweegt, kan het ook niet kapot. Bij de eerste opnames langs de IJssel deed bijna iedereen mee.

Herman is eerlijk over de keuze. “Het begon gewoon bij de marktvraag. We hebben het uitgevraagd. En jullie hadden een goede, complete aanbieding.”

Toch zit het hem in meer dan de prijs. “Wat je moeilijk in geld kunt uitdrukken, is dat jullie hier regionaal zitten. Dat geeft vertrouwen, aan ons en aan de woningeigenaren. Als ik bel, zit Guus de volgende dag aan tafel.”

Cijfers die tot leven komen

Er is nog iets wat Herman belangrijker lijkt te vinden dan welk cijfer dan ook. “Jullie moeten het vak beheersen. Die zitten in de getallen. Maar die getallen moeten tot leven komen. En dat kunnen jullie.”

Dat raakt de kern van het werk. Wij meten op verschillende manieren tegelijk. Trillingsmeters die aanslaan bij elke klap. Hoogtemetingen die laten zien of een pand zakt. Scheurwijdtemeters die een bestaande scheur tot op de millimeter volgen. Vaak zetten wij een trillingsmeter al een week eerder neer, om te zien wat er gebeurt voordat het werk begint.

De grenswaarde spreken wij vooraf af. En met satellietmetingen laten wij zien hoe sommige panden al jaren langzaam wegzakken, soms centimeters per jaar, zonder dat er ook maar iets gebouwd is.

Die data wil Herman graag toegankelijk maken voor bewoners. Daar zijn wij het van harte mee eens, want een bewoner die ziet dat er echt naar zijn huis gekeken wordt, voelt zich gehoord.

De controle die je niet ziet

Dit werk heeft iets bijzonders. Als wij het goed doen, gebeurt er niets. En als er niets gebeurt, denkt iemand al snel dat het niet nodig was. Maar je weet nooit wat er was gebeurd als je het niet had gedaan.

Daar zit precies de waarde. Niet in de schade die ontstaat, maar in de rust die je geeft. De zekerheid dat iemand meekijkt. De feiten die op tafel liggen op het moment dat er een vraag komt.

Acht jaar samen op de dijk

“Het is de bedoeling dat we lang samenwerken,” zegt Herman. “En het belangrijkste is gewoon eerlijke communicatie. Open zijn over wat wel kan en wat niet.” En dan, bijna terloops, een uitnodiging: kom een keer langs op de dijk, trek je veiligheidsschoenen aan, loop een stuk mee.

Dat is precies het soort samenwerking waar wij in geloven. Niet vanaf de zijlijn meekijken, maar samen op de dijk staan. Acht jaar lang. Benieuwd wat wij bij een dijkversterking doen? Lees meer over monitoring tijdens de bouw.