Hoe voorkom je faalkosten in de bouw?

Faalkosten in de bouw zijn alle kosten die je maakt om fouten te herstellen die je had kunnen voorkomen. Het laatste sectorbrede onderzoek kwam uit op 10,8 procent van de bouwomzet, ongeveer 5,5 miljard euro per jaar. Dat cijfer komt van USP Marketing Consultancy en gaat over 2009. Een nieuwere meting van die omvang is er niet gekomen.

Wat zijn faalkosten in de bouw?

Faalkosten zijn de kosten van herstel, vertraging en schade die niet nodig waren geweest. Een muur die opnieuw moet omdat de maatvoering niet klopte. Stilstand omdat materiaal te laat is. Een schadeclaim van een omwonende na het heien. Ze staan zelden als aparte post in de begroting, en juist daardoor verdwijnen ze in het resultaat zonder dat iemand ze aanwijst.

Het verschil met gewone kosten zit in dat ene woord: vermijdbaar. Een steiger huren is een kostenpost. Diezelfde steiger twee weken langer laten staan omdat de tekening niet klopte, zijn faalkosten.

Hoe hoog zijn de faalkosten in de bouw?

De percentages die in de sector rondgaan komen vrijwel allemaal uit hetzelfde onderzoek. USP Marketing Consultancy schatte de faalkosten in 2001 op 7,7 procent van de totale bouwomzet. In 2008 was dat opgelopen tot 11,4 procent en in 2009 tot 10,8 procent, wat neerkwam op ongeveer 5,5 miljard euro per jaar.

ABN AMRO legde de vraag in 2019 voor aan de sector zelf. Van de 151 ondervraagden schatte 39 procent de faalkosten op 5 procent van de omzet of meer. Tijdsdruk werd daarbij het vaakst als oorzaak genoemd.

Wees dus voorzichtig met het getal dat je hoort. Het meest geciteerde percentage is inmiddels meer dan vijftien jaar oud en sindsdien is er geen sectorbrede meting van die omvang meer geweest. Wat wel elk jaar terugkomt is de richting. Het gaat om miljarden, en het loopt niet terug.

Waardoor ontstaan faalkosten in de bouw?

De oorzaken die in vrijwel elk onderzoek bovenaan staan zijn tijdsdruk, een onvolledige voorbereiding en communicatie die stukloopt tussen kantoor en werkvloer. Ze werken op elkaar in. Wie te laat begint, bereidt slechter voor. Wie slechter voorbereidt, moet tijdens de uitvoering improviseren. En wie improviseert, legt niet vast wat hij doet.

Daar komt een oorzaak bij die in de cijfers zelden apart wordt geteld: schade aan de omgeving. Een scheur in de gevel van de buren, een verzakte tuinmuur, een klacht over trillingen. Die kosten vallen niet onder herstel van eigen werk, maar ze komen wel op dezelfde begroting terecht.

Zes manieren om faalkosten in de bouw te voorkomen

De enige manier om de negatieve faalspiraal te doorbreken, is door bouwfalen te voorkomen. Zes dingen die daarbij helpen.

1. Zorg dat uitvoering en acquisitie niet vanaf verschillende eilanden opereren

Het beter afstemmen van de verschillende fasen van een bouwproces voorkomt een hoop problemen. Plannen moeten worden afgestemd op de beschikbaarheid van materiaal en arbeidskracht, en andersom hoort de kennis uit de praktijk terug te komen in nieuwe plannen en voorstellen. Zoek elkaar daarom regelmatig op in plaats van op afstand samen te werken. En voorkom bovenal dat de commerciële tak zaken verkoopt die je niet kunt waarmaken. Dat oogt goed voor de omzetdoelen op korte termijn, maar het loopt op lange termijn uit op een financiële strop.

2. Werk met vaste partijen samen

Door zo veel mogelijk met dezelfde partijen samen te werken raak je op elkaar ingespeeld en ontstaan er minder misverstanden. Een ingespeeld voetbalteam maakt minder fouten dan een bij elkaar geraapt elftal. Werk je toch met onbekende partijen, investeer dan in teambuilding. Goede afspraken maken is vaak niet genoeg. Om echt goed samen te werken is onderling vertrouwen nodig. Je moet weten wat je aan elkaar hebt en elkaar kunnen aanspreken op verantwoordelijkheden.

3. Verbeter de interne communicatie en verlaag de werkdruk

Hoe meer druk iemand ervaart, hoe groter de kans op fouten. Door het personeelstekort en de smalle winstmarges wordt die druk bewust of onbewust soms enorm opgevoerd. De papieren werkelijkheid in de directiekamer strookt lang niet altijd met de praktijk op de werkvloer. Inzetten op een hogere productie per werknemer kan zomaar leiden tot fouten die veel hersteltijd kosten. Het begint met communicatie en met realistische verwachtingen.

4. Deel kennis binnen de branche

Binnen de bouwwereld heerst een haast onuitroeibare projectcultuur. Iedereen staart zich blind op het eigen project en informatie gaat nauwelijks van het ene project naar het andere. Daardoor worden continu dezelfde dure fouten gemaakt. Aanbesteders kunnen hierin een sturende rol spelen door bij de start van een project de oogkleppen af te zetten en open te staan voor de inzichten van specialistische marktpartijen.

5. Kwantificeer je faalkosten, analyseer ze en los ze op

Breng in kaart wat je faalkosten zijn en neem de oorzaken onder de loep. Vaak ligt de focus alweer op een volgend project en wordt er weinig geleerd van het vorige. Neem de tijd om alles in kaart te brengen en te doorgronden. Wat je niet meet, kun je ook niet verlagen.

6. Ruim baan voor risicomanagement

Maak van risicomanagement een centraal onderdeel van het projectmanagement. Analyseer voortdurend welke risico’s er zijn en speel erop in. Door de risico’s continu te monitoren ontvang je signalen vóórdat er problemen zijn, en dat scheelt veel tijd en geld. Stel het liefst bij elk project een risicomanager aan die met heldere KPI’s zorgt voor een beheersbaar project, en zorg dat die zijn ervaringen deelt met andere projecten.

De faalkosten die in de omgeving ontstaan

De zes punten hierboven gaan over je eigen proces. Er is een categorie faalkosten die daarbuiten valt en die je op geen enkele werkvoorbereiding terugvindt. Dat zijn de kosten die ontstaan bij de mensen om het project heen.

Een bewoner meldt een scheur en zegt dat die er voor de bouw niet zat. Dan begint een discussie die niemand kan winnen, want niemand weet hoe de gevel er twee maanden eerder bij stond. De aannemer betaalt, of hij procedeert. Allebei kost geld, en allebei kost tijd van mensen die op de bouw nodig zijn.

Dit is het deel van de faalkosten waar wij dagelijks mee werken. Met een bouwkundige opname vooraf leg je vast hoe een pand erbij stond voordat het werk begon. Met continue monitoring zie je tijdens de uitvoering of er werkelijk iets beweegt. Onterechte claims hebben daarmee geen basis meer, en terechte claims voorkom je door op tijd in te grijpen. Want als het niet beweegt, gaat het ook niet stuk.

Wat Quattro Expertise doet tegen faalkosten

Quattro Expertise gelooft dat ieder bouw- en infraproject kan worden afgerond zonder schadeclaims. Dat noemen wij #schadeloosbouwen. Wij doen de bouwkundige opnames vooraf, maken ze inzichtelijk voor iedereen die erbij betrokken is en monitoren continu tijdens de bouw.

Wil je weten wat dat op jouw project scheelt? Leg je vraag aan ons voor, dan rekenen we samen door wat er op het spel staat.