Op donderdagavond 27 augustus stond er in het Leijpark in Tilburg een trillingsmeter op één vierkante meter gras. Daaromheen 8.000 eerstejaarsstudenten van Fontys. De vraag was simpel. Kun je meten hoeveel de grond beweegt als al die mensen tegelijk springen?
Normaal doen wij een trillingsmeting om schade te voorkomen. Deze keer mochten wij meten om iets te vieren. Het antwoord op de vraag van Fontys was ja, en daarmee kregen wij de vrolijkste meetgrafiek uit ons hele archief.
Een vraag die we nog nooit hadden gekregen
Het begon met een telefoontje van Sandra van de Velde van Fama Volat, namens Fontys Hogeschool. De hogeschool lanceerde JUMP IN, een campagne die studenten uitnodigt om vanaf dag één mee te doen in plaats van vanaf de zijlijn te kijken. En dus wilden ze weten of je dat meedoen ook kunt meten.
Onze collega Johan Brouwers antwoordde dat het een leuk idee was en dat wij dit prima konden meten. Daarna legde hij in één zin uit wat er nodig was.
Een trillingsmeting bij een evenement vraagt één vierkante meter
Sandra vroeg waar ze in de voorbereiding rekening mee moest houden. Wat hadden wij nodig? Johans antwoord was ontnuchterend kort. “Hiervoor hebben wij nauwelijks ruimte nodig, 1 vierkante meter is voldoende.”
Een trillingsmeting bij een evenement vraagt minder ruimte dan mensen denken. Een meter op de grond, drie richtingen, trillingssnelheid in millimeters per seconde. Geen bouwhek, geen kabelgoot dwars over het terrein. Gewoon een plek waar niemand tegenaan loopt.
Onderweg schoof de programmering nog. Het springmoment verhuisde van de middag naar half acht ’s avonds, want dan stonden er meer studenten voor de mainstage en die zouden volgens de organisatie ook harder springen. Onze collega Bryan Lazeroms bracht de meter daarom vooraf langs en gaf er een korte cursus bij. Hoe je hem op een voetplaat zet, waar je hem neerlegt en waar je vooral van afblijft.
Daarna deed de crew het zelf. Een instrument waar wij normaal gesproken hele monitoringsplannen omheen bouwen, uitgelegd in een paar minuten aan mensen die die avond duizend andere dingen aan hun hoofd hadden.
Drie, twee, een
Het scenario was eenvoudig. Eerst dansen op de muziek. Dan een aftelmoment. Drie, twee, een. En daar ging Jump Around, met 8.000 mensen tegelijk de lucht in.
De meting laat precies dat verloop zien. Johan las de data achteraf uit en schreef terug naar Fontys: “Tijdens het dansen bleef de trilling gestaag en ritmisch. Maar op het moment van de gezamenlijke sprong schoot de trilsnelheid in één klap omhoog tot maar liefst 6 mm/s, een korte, harde piek die zelfs ervaren trillingsdeskundigen deed opkijken.”
Zes millimeter per seconde. Johan vertaalt dat het liefst naar iets wat je in je lijf kent. “Het voelt alsof er vlak langs je een zware vrachtwagen voorbijrijdt, maar dan continu.”

Wat de trillingsmeting van dit evenement laat zien
Leg die meting naast je op tafel en je hebt geen technische opleiding nodig om te zien wat er die avond gebeurde.
Links ligt een rustige lijn. Dat is het Leijpark zoals het er op een gewone avond bij ligt.
Dan komt de muziek op gang en verandert die lijn in een brede band. Geen uitschieter, maar een gestaag ritme dat blijft doorlopen zolang er gedanst wordt. Precies wat je verwacht van duizenden mensen die allemaal net een fractie uit de pas bewegen.
En dan staat er één streep die er ver bovenuit steekt. Smal, scherp, tot 6 mm/s. Daar werd afgeteld.
Die ene streep is de hele avond in één beeld. Je kunt hem aanwijzen zonder er een woord uitleg bij te geven, en dat is precies waarom wij dit soort grafieken maken. Wij sturen ze normaal gesproken naar omgevingsmanagers, aannemers en bewoners die willen weten of hun huis iets heeft gevoeld. Dit is de eerste die we aan 8.000 studenten konden laten zien.
Dansen doet iets heel anders met de grond dan springen
Dit is het detail waar wij zelf het langst naar hebben zitten kijken. Niet de piek, maar het verschil ervoor en erna.
Dansen is ritme. Duizenden mensen, maar allemaal net een fractie uit de pas. De grond neemt dat mee, gestaag en voorspelbaar. Springen is iets anders. Springen is duizenden mensen die op exact hetzelfde moment exact hetzelfde doen.
Ritme verdraagt de bodem prima. Het zijn de momenten waarop iedereen tegelijk hetzelfde doet die aankomen.
Johan vatte het richting Fontys zo samen: “Een menigte die het ritme te pakken heeft, brengt een ritmische beweging in de grond teweeg. Maar niets brengt de bodem zo hard in beweging als een menigte die tegelijk springt.”

Een trillingsmeting bij een evenement werkt hetzelfde als op de bouw
Op een gemiddelde werkdag staan onze meters niet in een park. Ze staan naast een damwand die de grond in gaat, langs een weg die wordt opengebroken, of aan de gevel van een woning waarvan de bewoner zich afvraagt of die scheur er vorige week ook al zat. Dan meten we niet om iets te vieren, maar om te kunnen laten zien wat er wél en niet is gebeurd.
Een trillingsmeting bij een evenement werkt precies zoals in het Leijpark. Je legt vast wat er werkelijk gebeurt, je zet er een getal onder, en daarna kan iedereen het over dezelfde werkelijkheid hebben. Dat scheelt discussie achteraf. Want als het niet beweegt, gaat het ook niet stuk.
Alleen was de uitkomst deze keer geen geruststelling voor een bewoner, maar een piek waar 8.000 mensen trots op mochten zijn.
Terug naar dat ene vierkante meter gras
Het gekke is dat wij er die avond zelf niet eens bij stonden. De meter deed zijn werk op een voetplaat in het gras, midden tussen 8.000 mensen, en pas daarna zagen wij wat er precies was gebeurd.
Die grafiek ziet er eigenlijk uit als iedere andere grafiek die wij opleveren. Dezelfde as, dezelfde eenheid, dezelfde scherpe uitslag op hetzelfde soort moment. Alleen stond er deze keer geen heistelling naast, maar een mainstage.
En dat maakte het voor ons leuker dan we vooraf hadden bedacht. Wij leggen normaal gesproken trillingen vast die mensen liever niet voelen. Deze keer registreerden we iets wat 8.000 mensen juist expres deden, op hetzelfde moment, omdat iemand tot drie had geteld.
Dank aan Fontys en aan Sandra van de Velde van Fama Volat dat we hierin mee mochten doen. De foto’s zijn gemaakt door Art by Fenna.
Speelt er bij jou een project waarbij je wilt weten wat de omgeving voelt? Een trillingsmeting bij een evenement of bij een bouwplaats begint met dezelfde vraag. Kijk wat realtime monitoring voor je kan betekenen.
Gerelateerde diensten
Trillingsmeting
Voer je werkzaamheden uit die trillingen veroorzaken? Wij kunnen trillingen toetsbaar maken met een trillingsmeting.
Lees meerRealtime monitoring
Om schadeloos te bouwen monitoren onze sensoren jouw project 24/7, realtime en online.
Lees meerGerelateerde artikelen
Onze teamleider monitoring heeft nog nooit nee verkocht
Mike van den Hoff is teamleider monitoring bij Quattro Expertise. Van bijna elke sensor die buiten hangt weet hij waar hij zit. Wij gingen bij hem zitten voor een rustig gesprek. Dat werd het niet.
Lees meerMonitoring op het spoor van de Wunderline
Bij de Wunderline zorgde monitoring ervoor dat een nieuwe methode op het spoor binnen alle grenzen bleef. Geen overschrijdingen en geen schades.
Lees meerMonitoring bij 235 woningen op veen in Krommenie
Bij de Eilanden van Hain in Krommenie zorgt monitoring ervoor dat 235 nieuwe woningen op veen verrijzen zonder schade aan de bestaande wijk.
Lees meer